Home Nieuws Activiteiten Kom langs Voor ieder Jeugd IVN

Venijnboom (Taxus baccata)

Biologie

De taxus hoort bij de naaldbomen. De naalden zijn zacht en donkergroen, en kunnen wel 7 jaar aan de boom blijven. Binnen de naaldbomenfamilie vormt de taxus een uitzondering. Bijna alle naaldbomen maken kegels waarin de zaden zitten, maar een taxus heeft rode schijnbessen.

De taxus bloeit in maart-april. De boom is tweehuizig, dat wil zeggen dat mannelijke en vrouwelijke bloemen op aparte planten voorkomen. De vruchten zijn ruim een half jaar later rijp en worden veel door vogels gegeten. De zaden worden niet verteerd, zodoende zorgen vogels voor de verspreiding van de taxus.

Behalve het rode vruchtvlees van de schijnbessen zijn alle delen van de taxus giftig. De boom heeft de Nederlandse naam ‘venijnboom’ niet voor niets!

Herkomst en gebruik

Een taxus kan duizenden jaren oud worden. In Europa staan enkele zeer oude exemplaren, met name in Engeland. Eén van de oudste is een taxus op het kerkhof van Fortingall in Schotland. Deze stamt naar alle waarschijnlijkheid al van vóór onze jaartelling en zou volgens sommige bronnen zelfs meer dan 3000 jaar oud zijn!

Het hout van de taxus is hard en elastisch. Het is lang gebruikt bij het vervaardigen van bogen. De Engelsen konden in 1415 de slag bij Azincourt winnen dankzij hun kruisbogen van taxushout, die veel verder droegen dan de bogen van de Franse tegenstanders.

De taxus is weliswaar giftig, maar levert ook taxol, de grondstof voor een medicijn tegen enkele vormen van kanker. Er zijn zelfs bedrijven die het snoeiafval van taxushagen verzamelen om er taxol uit te kunnen winnen.

Waar te zien?

Monumentale bomen van deze soort in de gemeente Valkenswaard:
Taxus op het Hofnar-parkeerterrein